بسم الله الرحمن الرحیم

آنچه در زیر میخوانید به زبان ساده : نویسنده کتاب "مشهور به عماد الدین طبری" در قرن هفتم هجری میزیسته . محدث قمی کمی در مورد ایشان در فوائد الرضویه قلم زده اند. فهرست کتب ایشان را در حد 14 کتاب با ذکر نام معرفی نموده اند .

در شرح این کتاب میفرمایند موضوع کتاب در تبری است. برای نگارش آن نزدیک به دوازده سال وقت صرف نموده اند!!  محدث قمی همچنین میفرماید از وضع کتاب مشخص است که ایشان به نسخه های اصول و کتب قدمای اصحاب دسترسی داشته اند.

کتاب کامل بهائی در سال 675 هجری قمری به پایان رسیده - برای اولین بار در بمبئی چاپ رسیده  شده – بدلیل سنگینی متن هر کسی نمیتواند از آن استفاده کند –

محدث قمی همچنین اشاره مینمایند که زمان و موضع قبر این دانشمند مشخص نمیباشد.

بسم الله الرحمن الرحیم

کامل بهائی

تالیف : الحسن بن علی بن محمد بن علی الحسن الطبری – مشهور به عمادالدین طبری

نسخه مورد استفاده :  نشر الموسس الشیخ عبدالکریم التبریزی – سوق بین الحرمین – پاساژ مهتاش-  رقم تلیفون 57135

شرح حال مولف

مطابق فرموده محدث قمی رضوان الله علیه

محدث قمی در کتاب فوائد الرضویه ص 111 میفرماید : الحسن بن علی بن محمد بن الحسن عمادالدین الطبری شیخ، عالم، ماهر، خبیر، تحریر، متکلم، جلیل، محدث، نبیل، فاضل، فهامه.

معاصر خواجه و محقق و علامه ، صاحب کتابهای شریفه است در اصول مذهب و تشیید قواعد دین وفقه و حدیث و غیره مانند:

1-       معارف الحقایق

2-       عیون المحاسن

3-       بضاعة الفردوس

4-       الکفایة فی الامامة

5-       النقض علی معالم فخرالدین الرازی

6-       المنهج فی فقه العبادات و الادعیي و الآداب الدینیه

7-       کتاب اسرار امامة

8-       جوامع الدلائل والصول فی امامة آل الرسول

9-       العمدة فی اصول الدین و فروعه

10-   نهج الفرقان

11-   تحفة الابرار فی اصول الدین

12-   مناقب الطاهرین

13-   اربعین بهائی

14-   کتاب احوال السقیفه

و جناب وزیر معظم بهاء الدین محمد بن الوزیر شمس الذین محمد الجوینی مشهور بصاحب دیوان متولی حکومت ممالک ایران در ایام سلطنت هلاکوخان که نظیر صاحب بن عباد بوده و با علماء و شیعیان امیرالمومنین ع عنایتی داشته، به شیخ مذکور عنایتی تمام داشت و از برای شیخ در نزد او مرتبتی رفیع و منزلتی جلل بوده. لاجرم جناب شیخ کتبی به اسم او تالیف کرده از جمله اربعین بهائی در تفضیل امیرالمومنین و دیگر کامل بهائی در سقیفه . فرموده ( در دیباچه کامل) که من چون مناقب الطاهرین و اخوات آ«را تصنیف نمودم و آن جمله تولی بود، لازم بود در قسم تبری  هم شروع کردن. پس کامل را در تبری تالیف کرد.

و هردو کتاب مثل سیف و رمحی است بر مخالفان و زیاده از سی هزار بیت میباشد.

و کامل در بلده بمبئی بطبع رسیده و لکن بسیار کمیاب است و من در چند سال قبل که بآن شهر عبورم افتاد یک نسخه از آن بدست آوردم لکن افسوس که تصحیح آن نشده و بسیار سقیم است بحدیکه برای غیر مطلع خبیر انتفاع در آن عسیر است.

و آن کتاب پر فائده است و در سنه 675 تمام  شده و قریب به دوازده سال همت شیخ مصروف بر جمع آن بوده اگر چه در اثنای آن چند کتاب دیگر تالیف کرده .

و از وضع آن کتاب معلوم میشود که نسخ اصول و کتب قدمای اصحاب نزد او موجود بوده مانند کتاب " فعلت فلاتم"  که در مثالب است  و از مصنفات ابوجیش مظفر بن محمد خراسانی است که یکی از متکلمین شیعه و عارف باخبار و از شاگردان ابو سهل نوبختی است.

و دیگر کتاب " حاویه" است که در مثالب معویه است و مؤلف آ« قاسم بن محمد بن احمد مأمونی سنی است.

..........پس از نقل قضایای متعدده از کامل چنین میفرماید: و بالجمله تاریخ وفات شیخ مذکورو موضع فبرش را ندانم ( و دیگران نیزمتعرض نشدند) و صاحب روضات فرموده که این شیخ در بعضی مصنفات خود نیز اشاره کرده به نبذی از ظرائف احوال و لطائف اخبار خود از جمله قضیه مناظره اش با اهل بروجرد در تنزیه الله تعالی از تشبیه.

و از جمله آنکه منتقل شد از بلده طیبه قم باصفهان بامر وزیر مزبور یعنی بهاء الدین صاحب دیوان و اقامت کرد در آنجا هفت ماه و جمع شد بر او خلق بسیار از اهل اصفهان و شیراز و ابرقو و بلاد آذربایجان و قرائت کردند بر او در انواع معارف ربانیه و منتفع شدند باو سادات و اکابر و صدور الی غیر ذلک من نوادر اخباره و الله العالم

پایان کلام محدث قمی